• 11 maart, 2020

    Heeft ING ook een bad bank?

    Naar aanleiding van de recente uitspraak van de Hoge Raad die de cliënt van BAIS Legal in het gelijk stelde, interviewt Arno Wellens voor een derde keer...
  • 04 oktober, 2019

    BAIS Legal wint na 7 jaar bij Hoge Raad

    "Vernietiging op grond van dwaling/bedrog is een kwestie van tijd. Hoogmoed komt voor de val." Zo twitterde Hester al op 13 juni 2014. Nadat Hof Amsterdam...
  • 14 augustus, 2019

    Update BAIS Legal B.V. versus AFM

    In een eerder bericht hebben wij gemeld dat wij als advocatenkantoor een WOB-verzoek bij de AFM hebben ingediend om de rol van de AFM bij de totstandkoming...
  • 28 juli, 2019

    Compensatievoorstel en faillissement

    Naar aanleiding van een uitspraak van de Rechtbank Overijssel over de verrekening van een compensatievergoeding uit het Uniform Herstelkader ("UHK") met een restantvordering...
  • 26 juli, 2019

    Semipubliek? Dan bent u altijd niet-professionele belegger

    Inleiding Het classificeren van cliënten voor het afsluiten van een rentederivaat is een van de wettelijke verplichtingen die vanaf 1...

Wat is renteswapgate?

Als advocaat financieel recht staat Hester Bais van BAIS Legal sinds 2012 ondernemers, semi-publieke instellingen en particuliere vastgoedbeleggers bij in juridische geschillen met banken over renteswaps (rentederivaten). Doordat de vraag naar juridische bijstand in deze dossiers al snel sterk toenam en Hester de hoeveelheid zaken niet meer in haar eentje aankon, werkt zij vanaf 2014 samen met advocaat Maartje van der Beek. Eerst vanuit verschillende kantoren en vanaf december 2017 gezamenlijk onder de vlag van BAIS Legal. Met ingang van 1 juli 2021 is Maartje werkzaam bij advocatenkantoor BarentsKrans en werken Hester en Maartje weer samen vanuit twee verschillende kantoren.

Hester bleek in 2012 een enorme beerput te hebben opengetrokken, die inmiddels Renteswapgate wordt genoemd. Hoewel de strijd tegen de banken in Renteswapgate dus al jaren gaande is, lijkt het einde voorlopig nog (lang) niet in zicht. Tot de dag van vandaag is er namelijk, ondanks het in 2016 tot stand gekomen Uniform Herstelkader, geen sprake van een collectieve oplossing. Niet alle niet-professionele gedupeerden met rentederivaten krijgen een vergoeding uit hoofde van dit kader, zodat zij zijn aangewezen op het opstarten van een juridische procedure. 

Oneerlijk vinden Hester en Maartje dat. Procederen kost naast veel tijd en geld, ook de nodige energie. Bij vrijwel niemand gaat een langslepende procedure tegen een bank in de koude kleren zitten. Tel daar nog bij op dat de rechtspraak in Renteswapgate alle kanten opschiet waardoor er vrijwel geen bestendige lijn te ontdekken is en dat banken zich verschuilen achter verjaringsverweren, dan is het duidelijk dat Renteswapgate nog in alle hevigheid woedt.


Na 7 jaar procederen hebben Hester en Maartje op 4 oktober 2019 een procedure tegen ING Bank gewonnen bij de Hoge Raad. Ons hoogste rechtscollege heeft de buitengerechtelijke vernietiging op grond van dwaling, die Hof Amsterdam in 2015 toewees, in stand gelaten. Voor Hester en Maartje is dit hét bewijs dat de aanhouder kan winnen. Zelfs tegen een grootbank.

De Hoge Raad heeft een aantal maanden voor de overwinning van Hester en Maartje de prejudiciële vragen van de Rechtbank Amsterdam over dwaling beantwoord, waardoor er nu iets meer richting is gegeven aan lopende procedures waarbij een dwalingsberoep een rol speelt. Helaas heeft de Rechtbank Amsterdam bij het opstellen van de prejudiciële vragen geen rekening gehouden met de doorlopende marktwaarde van renteswaps en de wettelijke (margin)bewakingsplicht. Hierdoor wordt een belangrijk punt waarover is gedwaald (hetgeen dus is bevestigd door de Hoge Raad in de procedure van onze cliënt tegen ING Bank) buiten beschouwing gelaten door Rechtbank Amsterdam. Hester heeft een noot in Juridisprudentie Onderneming & Recht (JOR) bij deze prejudiciële vragen geschreven, waarin zij kritische kanttekeningen bij de inhoud en reikwijdte van de prjediciële vragen plaatst. Ook uit de jurisprudentie van de Rechtbank Amsterdam blijkt dat, in tegenstelling tot Hof Amsterdam, deze rechtbank geen aandacht schenkt aan het liquiditeitsrisico dat kleeft renteswaps. 

Doordat in de meeste zaken die recent worden opgestart verjaring een risico is en een succesvol beroep op dwaling klein maakt, gaat het nu met name om de op banken rustende (bijzondere) zorgplicht. Op dit punt is nog steeds geen eenduidige lijn te ontdekken, ook niet naar aanleiding van het arrest van de Hoge Raad. Wat Hester en Maartje met name constateren, is dat in de jurisprudentie de publiekrechtelijke regelgeving waaraan banken in hun doen en laten zijn gebonden, in weinig tot geen uitspraken een rol speelt. De jurisprudentie blijft eigenlijk beperkt tot de zogenaamde "effectenlease-arresten", die betrekking hadden op financiële producten die in de jaren '80 werden verkocht. De wetgeving met betrekking tot beleggingsdiensten is echter pas eind jaren '90 echt van de grond gekomen en sindsdien sterk ontwikkeld. Het valt dan ook niet uit te leggen dat de jurisprudentie rond rentederivaten "achter" blijft. Zie hier ons blog waarin wij toelichten dat het afsluiten van een rentederivaat een beleggingsdienst is. 

Hester en Maartje zijn al jaren - zowel voor als achter de schermen - druk bezig met het bewerkstelligen van een collectieve oplossing en het delen van kennis met iedereen die daarin geïnteresseerd is. Deze website geeft een inkijkje in (de geschiedenis van) Renteswapgate, wat Hester en Maartje uit hun maatschappelijke rol als advocaat allemaal doen en hoe zij juridisch tegen bepaalde onderdelen binnen Renteswapgate aankijken. In de woorden van Hester en Maartje:

"Het wordt tijd dat de onderste steen in Renteswapgate eindelijk boven komt. Wij hopen dat deze website daar een bijdrage aan kan leveren."